Tôi có một vài ý kiến sau khi đọc bài từ blog Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn và bài trên Báo Tuổi trẻ của Nguyễn Vạn Phú chỉ trích mẫu bằng tiếng Anh được Bộ giáo dục Việt Nam khuyến nghị.http://tuoitre.vn/Giao-duc/369010/Phoi-bang-phan-tieng-Anh-cung-sai.html
http://tuanvannguyen.blogspot.com/2010/03/tieng-anh-trong-phoi-bang-vai-nhan-xet.html
GS Tuấn cho rằng dùng “Degree of Associate” như trên mẫu dùng cho người tốt nghiệp Cao đẳng ở Việt Nam là chưa chuẩn về mặt tiếng Anh. Lý do GS Tuấn đưa ra: từ "associate" thường được sử dụng như tính từ. Nhận xét này của GS Tuấn không đúng vì "associate" là một danh từ chỉ chức vụ khá phổ biến trong các cơ quan hay doanh nghiệp. Ví du: staff associate, associate, senior associate. Tiếp theo, "degree of associate" là từ có đặc thù riêng chỉ bằng cấp nhận được từ đào tạo nghề hay cao đẳng cộng đồng. Các loại bằng có thể là: associate’s degree, bachelor’s degree, master’s degree hay doctorate’s degree (PhD). Bỏ sót sở hữu cách cho các tên bằng này đã biến những danh từ như associate thành tính từ , dẫn đến những hiểu sai đáng tiếc.
Tôi đã đích mục sở thị các loại bằng cao đẳng cộng đồng bên này và người ta đều ghi là: Degree of Associate, sau đó kèm theo tên ngành học đi liền. Vi dụ: “the degree of associate in applied sciences”. Mẫu này được lặp tương tự cho các loại tên bằng khác: the degree of bachelor (ex: of arts), the degree of master (ex: of business administration), và the degree of doctor (ex: of philosophy; of medicine; of pharmacy).
Tôi đồng ý với các ý kiến cho rằng nên loại bỏ ngày tháng năm sinh. Ngày tháng năm sinh là một trong những bí mất cá nhân không nên công bố trên mặt bằng và cũng không cần thiết. Tôi đồng thời gợi ý nên bỏ xếp loại tốt nghiệp và loại bỏ loại hình đào tạo. Xếp loại tạo nên sự kỳ thị cho người đi xin việc. Nếu cần xem lực học thì nhìn bảng điểm. Hơn nữa phân loại tốt nghiệp của ta có quá nhiều bất cập liên quan đến việc giáo sư thường cho SV điểm thấp. Loại hình đạo tạo cũng không cần thiết vì bất cứ anh học bằng loại hình gì, điều tôi quan tâm là đầu ra của sản phẩm: anh giỏi hay không, làm được việc hay không. Thường các loại hình đào tạo từ xa hay đào tạo part-time buổi tối sẽ do school of distance learning, hay school of continuing studies quản và cấp bằng. Việc sử dụng cụm từ "mode of study" để chỉ loại hình đào tạo là chưa chuẩn. “Mode” mang nghĩa phương tiện/cách thức hơn là nghĩa phân loại và như vậy không chính xác khi áp dụng cho loại hình học full-time hay part-time. Nên dùng “type of training”.
Với nhiều ngành học, việc ghi tên nghành hẹp (major) đôi khi không cần thiết. Các bằng đại học bên này thường bắt đầu bằng tên trường đại học (University), dưới đó là tên trường (School of) - tên trường có thể đóng vai trò chỉ major, tên người nhận bằng, tên bằng ,và ngày tháng cấp bằng. Ngành học hẹp thường được viết trong CV của sinh viên khi đi xin việc, và được kiểm chứng thông qua người viết thư giới thiệu và bảng điểm (nếu cần). Tôi chưa bao giờ phải đem bằng tốt nghiệp của mình đi xin việc. Bằng tốt nghiệp của tôi chỉ để treo ở nhà bởi người tuyển dụng tin vào CV và các giáo sư viết thư giới thiệu. Bằng bên này nhìn rất trang trọng và có dấu đặc trưng Logo của trường được in nổi, chữ ký của Chủ tịch đại học (the president) và của hiệu trưởng trường (the dean of the school) trên một loại giấy đẹp với mực khô, không phai màu (không cần phải dấu đỏ như nhà ta).
Trái với tác giả bài báo, tôi cho rằng việc cấp thêm cho sinh viên một bằng tiếng Anh theo mẫu thống nhất và chuẩn (bên cạnh bằng tiếng Việt) là điều cần thiết. Nó sẽ tránh việc mỗi trường, mỗi phòng công chứng dịch một kiểu và tiết kiệm rất nhiều tiền bạc và thời gian cho SV sau khi ra trường. Ngày xưa tôi phải tự dịch Bằng tốt nghiệp của mình rồi đem ra 1 trung tâm dịch thuật quốc tế chỉ để họ công chứng (tôi phải đề nghị họ giữ nguyên bản dịch của tôi). Còn bản tiếng Anh của trường, tôi chỉ có thể nói rằng nó xấu như một tờ giấy lộn và họ sử dụng 1 loại tiếng Anh cực ngu. Nếu tôi là người xem hồ sơ của sinh viên với một cái tên bằng thiếu chuẩn mực và sai, tôi sẽ có nhiều khả năng nghi hồ sơ của sinh viên đó là giả và loại nó. Nên tôi kiến nghị Bộ giáo dục nên tham khảo một số mẫu bằng quốc tế, sửa lại mẫu cho trang trọng hơn, và loại bỏ những thông tin không cần thiết.
7 comments: