Dịch

Cái tên Hội nghị giới thiệu văn học Việt ra quốc tế làm mình chỉ nhịn được đến đây.

Đầu tiên là: International conference to introduce Vietnam literature. Câu này sai ngữ pháp lẫn nghĩa. Sai ngữ pháp là điều không thể chấp nhận được. Đây có lẽ là loại tên hội nghị lần đầu tiên mình được nghe.

Sau đó có người gợi ý thành: International conference for the propagation of Vietnamese literature. Câu này vẫn hỏng, vẫn rất Việt. Từ "propagation" được sử dụng với nghĩa xấu – gán ghép ý tưởng của mình lên người khác. Từ này được sử dụng rộng rãi trong việc mô tả các chế độ độc tài/ cộng sản.

Cuối cùng là: International conference for the advancement of Vietnamese literature. Câu này vẫn hỏng vì advancement nghĩa là tiến bộ - the advancement of women, of science etc, nó improve hay promote cái gì đó nhưng là để tăng cái “rank”, cái “dignity”.

Sao các bác lại làm phức tạp một cái tên rất đơn giản thế này nhỉ? Dùng từ "promotion" là xong. International conference on the promotion of Vietnamese literature. "Conference" thường đi với "on" hơn là 'for'. For được dùng cho cái gì đó dài hơi hơn - Ví dụ Center for health promotion, or Center for the advancement of science. Một hội nghị ngắn ngủn thì người ta chỉ tập trung thảo luận một vấn đề nào đó và từ "on" thường được sử dụng.

Chuyện này thật khó tin vì tôi không nghĩ không có ai ở VN dịch được cái tên hội nghị này. Thật sai lầm nếu các dịch giả cứ ôm từ điển mà nghĩ rằng mình cũng dịch được và quên đi việc hỏi/ nhờ người khác. Ngôn ngữ là văn hóa mà thường cần trải nghiệm ở một nền văn hóa nơi sử dụng ngôn ngữ gốc ấy người ta mới cảm nhận được nó chính xác. Các bác có thể ôm từ điển mà dịch tây sang ta chứ các bác ôm từ điển mà dịch ta sang tây thì dân tây chỉ còn cách đọc rồi tử vong vì cười.