Nhân chuyến đi công tác vừa rồi, tôi có thời gian đọc xong 3 cuốn sách trên máy bay đó là phần còn lại của cuốn Dreams from my father của Obama, Outliers của Malcolm Gadwell, và phần còn lại của cuốn The Great Gatsby của Scott Fitzgerald. Cuốn Gatsby mỏng dính mà tôi không thể nào đọc cho xong từ hơn năm nay. Nguyên do chính là vì không nhân vật nào làm tôi thích (likeable). Tất cả các nhân vật đều mờ nhạt. Tôi vất xó nó ở giá sách sau khi đọc xong hơn 100 trang đầu, nhưng hôm rồi quyết định tha đi. Có lẽ tôi đã hơi vội chán bởi nửa sau của cuốn này thực sự hấp dẫn và khi gấp sách lại tôi hiểu tại sao cuốn này tiếp tục sống cùng thời gian. (Mặc dù hỏi tôi nhân vật nào để lại cho tôi dấu ấn thì chắc tôi sẽ lắc đầu nói không). Nhưng cuốn sách đưa ra những triết lý đúng mãi với thời gian– tiền bạc không mua được hạnh phúc. Câu chuyện cũng làm tôi đưa tay sờ gáy mình và nhìn lại những mối quan hệ– còn gì bất hạnh hơn khi niềm tin, hy vọng, tình bạn và tình yêu bị đặt nhầm chỗ như trường hợp ông Gatsby.
Cuốn Outliers theo tôi là tuyệt vời. Mặc dù về mặt thống kê có thể tác giả chưa đưa ra chứng cớ thuyết phục. Ông lấy nhiều dẫn chứng xã hội học và dựa trên nhiều nghiên cứu định tính (qualitative) hơn là định lượng nên khả năng nhân rộng kết quả (generalize results) có những điểm không ổn. Nhưng những tìm tòi và quan sát của ông thú vị – điều mà tôi chưa bao giờ nghĩ tới. Nó đưa tôi từ ngạc nhiên này đến thích thú khác. Đó chính là thành công của cuốn sách. Những outliers (tạm gọi là nhân tài – hay quái nhân?) cần nhiều yếu tố: gia đình, tiền bạc, cơ hội, và sự khổ luyện. Và phần cuối của cuốn sách khi ông nhắc đến yếu tố chủng tộc –theo tôi là một thông điệp đầy nhân văn. Nó rất có ý nghĩa khi tôi đứng giữa châu Phi để thấy rằng cơ hội không dành cho những người châu Phi. Hay khi tôi ở giữa nước Mỹ tạp chủng này để mà thấy rằng cơ hội cũng khó khăn hơn nhiều với các nhóm sắc tộc thiểu số. Từ những cơ hội đơn thuần của cuộc sống thường nhật đến những cơ hội nghề nghiệp và cao hơn là khả năng leo lên đỉnh của chiếc thang xh. Tất nhiên tôi cũng không dám đòi hỏi gì hơn bởi dẫu sao nó cũng cho tôi nhiều cơ hội hơn ở cái nơi mà tôi sinh ra. Nhưng xét theo tuyên ngôn của Liên hợp quốc và dưới cái nhìn cấp tiến thì dủ ở đâu, con người cũng được quyền bình đẳng trước cơ hội. Thế nên tôi sẽ cổ vũ cho chân lý này tới ngày nào tim tôi còn đập.
Cuốn Dreams from my father thì tôi đã tặng vài người nên đợi các bạn ấy review, hehe. Theo tôi đây là một cuốn sách hay và phù hợp với bối cảnh giáng sinh đang đến gần. Đọc sách của Obama để thấy ông ấy là một người tốt. Chí ít thì đây cũng là một “human being”, người đã trải qua những tháng năm vất vả, đã trải qua nhiều nền văn hóa, và đặc biệt đó là cuộc sống thiếu một người cha. Nhưng ông may mắn có một người mẹ và tình yêu thương tuyệt vời từ gia đình ngoại. Tất nhiên tôi liên tưởng đến 2 đứa cháu tôi khi chúng cũng thiếu 1 người cha và tôi càng nhận ra sự quan tâm động viên của những người trong gia đình quan trọng thế nào. Nhưng cái tựa sách này cũng làm tôi tự hỏi, giấc mơ của bố mẹ tôi là gì? Thực ra tôi chưa bao giờ hỏi bố mẹ tôi điều này. Ngày cuộc sống còn khó khăn, tôi đoán giấc mơ của bố mẹ tôi là có cuộc sống no đủ, có cái nhà tử tế và chắc chắc chắn, và nữa là mong con cái trường thành, có gia đình riêng và 1 cuộc sống no đủ (cái lúc khó khăn, ai cũng chỉ mong no đủ thì phải). Đến nay cuộc sống đã khá hơn, tôi không biết giấc mơ của bố mẹ tôi là gì? Bố mẹ tôi có hạnh phúc và mãn nguyện với cuộc sống hay không? Đã có thể an tâm nhắm mắt nếu một ngày phải theo ông bà tôi về phía bên kia?
Có lẽ mỗi chúng ta nên tự hỏi rồi trả lời xem những giấc mơ của mình là gì? Xem mình đã có những gì? Lòng người tham vô đáy. Nên biết điểm dừng. Nên biết tạm hài lòng. Nên có những lúc nghỉ ngơi hưởng thụ và nạp thêm năng lượng. Thật chán nếu cứ để cuộc sống trôi đi một cách nặng nề. Thật chán nếu suốt đời mình cau có và không hài lòng. Không phải quyền lực, nghề nghiệp hay tiền bạc làm cho chúng ta hạnh phúc. Chúng ta hạnh phúc khi chính chúng ta cảm thấy hạnh phúc.
Với gia đình, càng ngày tôi càng thấy khó trả lời những câu hỏi riêng tư. Nhưng tôi chỉ muốn nói với mọi người rằng tôi hạnh phúc. Theo tôi thì đây là điều tuyệt vời nhất, điều cần và đủ mà những người trong gia đình muốn biết. Tất cả những thứ khác phỏng có ý nghĩa gì nếu con em mình không cảm thấy hạnh phúc. Và điều tôi muốn biết nhất cũng là câu hỏi: mọi người có cảm thấy hạnh phúc hay không?
14 comments: