Có lẽ vụ bà Sarah Palin (thống đốc bang Alaska, cựu ứng viên cho chức Phó tổng thống của phe Cộng hòa năm 08) là một ví dụ điển hình về sức mạnh của truyền thông trong cạnh tranh quyền lực chính trị tại Mỹ. Những sai lầm và ngộ nhận của bà Palin đã bị truyền thông khai thác triệt để. Nhưng cái gì cũng có giá của nó, bù lại cho việc bị truyền thông làm cho điên đảo suốt nhiều tháng qua, bà được coi là một người có ảnh hưởng đối với dân bảo thủ tại Mỹ và bỗng nhiên nổi tiếng. Sự nổi tiếng ấy cuối cùng đã mang lại cho bà cơ hội cho ra đời 1 cuốn sách. Với sự tò mò của nhiều người thì nhiều khả năng cuốn sách này sẽ bán chạy và cái “deal” nhiều triệu đô đã được thông qua.
Đầu tiên phải đổ lỗi cho John McCain trong việc chọn bà làm ứng viên cho chức phó tổng thống. Lúc chọn bà Palin, ông McCain chắc chỉ nghĩ đến việc làm sao thu hút số cử tri từng ủng hộ bà Clinton về phía mình mà không nghĩ đến mặt trái của việc chọn 1 người có nhiều khiếm khuyết. Nhờ McCain, một người đàn bà không tăm tiếng, sống ở một tiểu bang thưa thớt dân cư được bưng ra trước bàn dân thiên hạ. Bà được coi là người có quan điểm bảo thủ và rất sùng đạo. Còn nhớ hồi năm ngoái, cứ khi nào bật radio lên là mình nghe đủ những lời ca tụng bà từ phe bảo thủ. Tuy nhiên cái cách mà bà tuyên truyền cho quan điểm bảo thủ của mình rất đáng lên án. Bà luôn đem đàn con còn vị thành niên của mình ra trước truyền thông như là một logo tuyên truyền cho sự ngoan đạo và bảo thủ của bà. Trong những đứa con của bà, đứa bé nhất mắc hội chứng Down mà bà quyết không phá thai. Mỗi lần thấy bả bế đứa con này ra là mình lại thấy thương cho đứa bé: oặt ẹo trong vòng tay mẹ. Đứa bé Down này, ngược lại, lại cái cớ cho phe bảo thủ đem ra làm dẫn chứng cho sự trung thành với Chúa và công cuộc chống nạo phá thai (pro-life).
Sau khi được McCain chọn làm ứng viên, cuộc sống riêng tư và sự nghiệp của bà ngày càng bị truyền thông đào xới. Làm chính trị ở Mỹ rất khổ. Những phát ngôn, quyết định, đường lối, quan điểm, và nhất cử nhất động trong gia đình từ nhiều năm trước nay đều bị dòm ngó. Thế là hàng loạt vụ điều tra diễn ra, nhất là sau những cáo buộc liên quan đến đạo đức nghề nghiệp. Và đùng 1 cái, tin con gái vị thành niên của bà mang thai. Truyền thông nhảy vào chỉ trích mà nguyên nhân chính là vì bà ủng hộ chủ trương nhịn tình dục (abstinence) – được phe bảo thủ và nhà thờ thiên chúa theo đuổi. Con rể của bà lên báo tuyên bố: không tin vào phương pháp tiếp cận nhịn tình dục và rằng chúng ngủ với nhau ở nhà bà Palin (gia đình bà Palin biết) và chúng không hề có ý thức dùng biện pháp tránh thai.
Cú đánh đau nhất vào bà Palin chính là cuộc trả lời phỏng vấn trên CBS do Katie Couric thực hiện hè năm ngoái. Sự thiếu hiểu biết của bà được phơi bày một cách hùng hồn nhất trong đoạn video này. Còn nhớ, sau khi đoạn tin này được phát, tất cả các talkshow trên truyền hình được dịp ăn theo và mỉa mai bà đến thảm hại. (Tất nhiên cũng có show mà ít người có thể quên đó là Saturday Night Lives, đã làm lên tên tuổi cho Tina Fay). Bản thân mình, khi xem xong đoạn phim này chỉ còn cách hét lên là sao lại có người đàn bà kém đến thế này. Mà kinh khủng nhất là sau đó bà bị các bloggers tấn công một cách không thương tiếc. Sau vụ này, cùng với suy thoái kinh tế Mỹ, cặp McCain + Palin mất dần sự ủng hộ từ những cử tri độc lập và cuối cùng là thất bại vào ngày bầu cử 4/11.
Cứ tưởng người ta để cho bà yên sau ngày bầu cử. Nhưng những tin xấu về bà tiếp tục lan ra và cuộc đấu khẩu của bà với chiến dịch của McCain trở lên găy gắt xung quanh việc chi tiêu của bà và thái độ coi thường của bà với những nhân viên phụ trách tranh cử. Ý thức được sự nổi tiếng ban đầu của mình nhưng lại không ý thức được rằng mình chưa đủ tài lẫn khả năng để đối chọi với truyền thông, bà tiếp tục tham gia vào các hoạt động chính trị. Nhưng càng dấn sâu vào thì bà càng bị truyền thông làm cho bẽ mặt. Cho đến những tuần gần đây, bà nhận được những cáo buộc nghiêm trọng liên quan đến đạo đức nghề nghiệp và đặc biệt là việc bà lừa dối cử tri nước Mỹ trong việc chồng bà là thành viên của 1 Đảng trung lập – mà Đảng này ủng hộ chủ trương đòi ly khai khỏi liên bang.
Đùng 1 cái, ngày 3/7, khi cả nước Mỹ đang chuẩn bị ngày lễ độc lập, và còn đang nóng hổi với cái tin Michael Jackson qua đời thì bà tuyên bố từ chức thống đốc bang. Lại trò gì nữa đây? Bà định nhân cơ hội này để lôi kéo sự chú ý của truyền thông? Lần này thì không chỉ phe cấp tiến mà cả phe bảo thủ cũng nhảy vào chửi bà – bảo bà là một người vô trách nhiệm, một người đàn bà không có giáo dục và trí tuệ. Những nhân vật ủng hộ bà thì ngạc nhiên và tiên đoán có thể bà từ chức để chuẩn bị cho tranh chức tổng thống năm 2012. Tuy nhiên với những tin tức rò rỉ về việc bà ký hợp đồng cho 1 cuốn sách thì có thể kết luận bà từ chức vì tiền, trong khi bà thấy có ít khả năng qua khỏi một cuộc tranh cử tổng thống nhiêu khê và dài dòng, và có thể bà cũng muốn tránh những vụ scandals có khả năng sẽ bị phanh phui. Ra đi trước khi quá muộn?
Sáng nay, đọc trả lời phỏng vấn của bà trên Washington Times, mọi nghi ngờ coi như tiêu tan. Palin đã thật sự từ bỏ - 100% ‘quit’, không có tranh cử gì cả. Điều làm cho mình ngạc nhiên nhất là bà tiết lộ con trai bà chưa bao giờ bầu cho phe Cộng hòa, và tương lai bà có thể tranh cử giúp bất cứ ứng viên nào bà thích, bất kể người đó thuộc Cộng Hòa hay Dân Chủ. Điều gì đã xảy ra vậy? Từ một người bảo thủ đến rồ dại nay bà đưa ra phát biểu thế này là sao? Lẽ nào bà từ bỏ hệ tư tưởng bảo thủ? Hay bà định đứng ra ủng hộ 1 Đảng độc lập mà chồng và con bà từng tham gia? Hay đây là một dấu hiệu nữa cho sự khủng hoảng nói chung của hệ tư tưởng phe Cộng hòa? Dù bất kể điều gì đi nữa thì mình củng cảm thấy rất vui là bà đã ra đi.
Một điều dễ thấy là nền chính trị và truyền thông Mỹ khiến cho bất kể những ai có tham vọng chính trị mà có nhiều khiếm khuyến và những sai lầm trong quá khứ, dù chưa bị phanh phui, thì tốt nhất đừng dấn thân. Truyền thông Mỹ quả là nhiều quyền lực.
3 comments: