1/24/2016

Blizzard 2016

Năm đầu tiên ở DC, ăn những trận bão tuyết khủng khiếp. Sau 6 năm, nằm nhà đón tiếp trận bão tuyết còn khiếp hơn. Tuyết rơi đúng 2 ngày liền. Năm nay nhà mới nên phải mất gần 4 tiếng đồng hồ đào tuyết ra khỏi lối đi và xe. Nhìn ra nóc nhà hàng xóm và ra vườn mà ngán. Nếu nhiệt độ ko tăng thì ko biết đến bao giờ tuyết mới tan hết.

Ngày mai chính phủ đóng cửa nên mình sẽ ở nhà. Cả 3 ngày nay chưa đi đâu.

 photo IMG_2944_zpstcstsgda.jpg  photo FullSizeRender_zpsf6h0dphg.jpg

1/15/2016

Ghi chép vụn (102)

Hôm trước ngồi ở Tanzania, nói chuyện với cô đồng nghiệp gốc Á là tại sao Ấn Độ lại sản xuất ra nhiều nhà lãnh đạo lớn đến vậy (dân Ấn đầy Đông Phi, rất thành công và giàu có; các khách sạn ở đây hầu như do dân Ấn xây dựng và đầu tư). Có thể nói rằng trong tất cả nhóm dân Á nhập cư vào Mỹ, dân Ấn nổi trội hơn cả, thậm chí vượt mặt dân da trắng, và có thể sánh ngang với dân Do thái, đặc biệt về khả năng làm lãnh đạo của họ (leadership). Dân Tàu, Việt, hay Đông Nam Á nói chung, chỉ có thể sản xuất ra những người làm giáo sư, bác sĩ, kỹ thuật, mở nhà hàng rẻ tiền, làm nail, tiệm giặt quần áo (túm lại là những nghề hơi gò bó, đòi hỏi chăm chỉ, rất ít đòi hỏi khả năng lãnh đạo hay kỹ năng giao tiếp siêu đẳng). Giải thích thế nào cho điều này? Mình thì cho rằng tại vì nền giáo dục của Ấn đã giúp sản xuất ra những nhà lãnh đạo. Dân Đông Nam Á gần như vắng bóng hoàn toàn trong đời sống chính trị Mỹ. Tại Mỹ, dân Ấn làm CEO nhà băng lớn nhất nhì thế giới, CEO những công ty máy tính, công nghệ hàng đầu thế giới, những thống đốc bang, những quan tòa, và những vị trí vô cùng quan trọng chính quyền của tổng thống. Và trong làng truyền thông Mỹ, chúng ta có thể thấy dân Ấn viết kịch bản, đạo diễn các show, hay tham gia diễn các show lớn, dẫn các kênh truyền hình hàng đầu (#1 show trên Netflix tại Mỹ hiện nay là của 1 cậu người Ấn, 2 show hấp dẫn nhất CNN là của 2 anh người Ấn). Và nếu tính đến các tổ chức UN hay WB thì sẽ thấy nhiều dân Ấn nắm những vị trí rất to.

Nói vậy để thấy lối giáo dục, từ gia đình, nhà trường ảnh hưởng đến công dân và xh ấy như thế nào. Nếu chúng ta ko thay đổi triệt để, chúng ta sẽ chỉ sẽ sản xuất ra những công dân tàng tàng mà thôi.

Đứa cháu nhà mình sang đây được 9 tháng mà tuần nào mình cũng phải nắn và chỉnh về cái khoản ăn, nói, và “speak up”. Chỉ có việc phải nói to ra, rõ ra, và chậm lại mà mất 9 tháng mình  vẫn chưa thấy cháu thật sự thay đổi. Có lúc mình bực phát điên lên, tự hỏi, ko biết ở nhà thầy cô và bố mẹ cháu dạy cháu kiểu gì để ra nông nỗi này?

9 tháng nuo^i đứa cháu, đây là vài điểm mà mình thấy các bậc cha mẹ ko thể nào bỏ bê được:

1.      Facebook: phải vào xem và dạy con những gì được viết, ko được viết, viết thế nào, ngôn ngữ ra sao, vv. Phải kiểm soát facebook của con đến lúc chúng 18 tuổi. Mình phải mất cả 1 ngày để clean cái Facebook của đứa cháu vì những trang web và trò chơi liên quán đến súng đạn và hacking. Cháu ko hề ý thức được đúng sai.
2.      Kiểm soát internet. Nỗi sơ của mình là bọn trẻ con bây giờ lớn lên sẽ ko có kỹ năng giao tiếp, xh. Chúng có thể sống cả ngày trong máy tính, trò chơi, và internet. Mình phải chuyển từ laptop sang desktop, internet tự động cắt sau 10h đêm, cắt download và data trên phone. Buộc phải làm những điều này vì nói mãi nhiều khi mỏi mồm và bực mình, phải đưa ra hành động.
3.      Khả năng chú ý của trẻ: thường, trẻ con có sự chú ý cực kém. Nếu ko rèn chúng, sau này sẽ rất khó thành công. Mình đã ko biết bao lần bắt cháu phải đọc lại email hay text message của mình xem chú nói gì. Vì nhiều khi, chỉ cần đọc những câu trả lời của cháu, thấy ngay cháu đã ko hề đọc kỹ và ko hề hiểu những gì mình nói. Tương tự như vậy với bài vở ở lớp.
4.      Trẻ con Việt có tính độc lập kém và sự trưởng thành cũng chậm hơn trẻ bên này. Phải dạy cho chúng làm việc, phải dạy cho chúng tự ra quyết định và chịu trách nhiệm. Phải có lúc để cho chúng thất bại, rồi từ đó rút ra bài học.
5.      Dạy chúng về những vấn đề xh, dạy chúng biết suy nghĩ vượt ra khỏi khuôn khổ cá nhân hay gia đình, hãy nhìn ra xh. Dạy chúng đừng ích kỷ.
6.      Think out of the box: cháu mình 14 tuổi mà ko hiểu ai nhồi vào đầu nó những ý nghĩ vô cùng xấu xa về tôn giáo, đặc biệt thiên chúa giáo. Mình phải đưa ra những ví dụ cụ thể về những nơi mình đến và những ấn tượng tốt đẹp của mình về các nền tôn giáo khác nhau và khuyên cháu nếu chưa học, chưa hiểu và chưa sống trong 1 tôn giáo nào đó thì ko thể đưa ra những kết luận hồ đồ được. Phải dạy chúng sống với 1 open-minded.
7.      Dạy chúng lao động và làm việc nhà. Trẻ con phải biết làm những việc như dọn phòng ở, phòng học, và nhà vệ sinh của chúng. Biết dọn bếp, dọn bàn ăn, tham gia nấu những món ăn đơn giản. Mất 9 tháng trời, cháu mình bây giờ mới biết xếp bát vào máy rửa bát 1 cách khoa học. Biết tự động làm những việc này mỗi tối. Những tháng đầu tiên, cháu làm xong mình đi làm lại, và cái sink thì luôn luôn còn đồ ăn thừa.
8.      Thể dục. Đây có lẽ là 1 thảm họa nữa cho trẻ thời nay. Mình đã cố gắng hết sức mà vẫn chưa thành công trong việc làm cho cháu thích 1 hoạt động gì đó. Cháu dường như chả thích bất cứ options nào cả. 14 tuổi mà chân tay yếu dề, bưng bê cái gì cũng ko xong, thậm chí mở cái cửa nhà cũng ko có sức đẩy.

(to be continued)