10/17/2014

Ghi chep vun (93)

Hôm nay phải điền cái visa form cho 3 nước Trung Á. Bên tổ chức bảo họ sẽ nộp hồ sơ trước và chỉ cần lấy visa tại cửa khẩu sân bay. Mấy cái form bằng tiếng Nga mà mình hoàn toàn mù tịt.Thế là phải copy rồi paste vào Google để nó dịch giùm. Một lúc sau thì mình đọc được 1 ít và nhớ được một số từ.

Bình thường khi đi công tác, mình thường cố nhồi nhét, gói mọi thứ vào trong 1 tuần. Chính vì điều này, mình hay rời DC vào chiều thứ 6. Sang bên kia là thứ 7. Ngày Chủ nhật nghỉ ngơi, điều chỉnh lệch giờ. Thứ 2 đến thứ 6 làm việc. Tối thứ 6 xong việc ra sân bay. Về lại DC là chiều thứ 7. Lần này đi Trung Á làm cho các bạn bên UNODC và World Bank. Nhìn các bạn ấy xếp lịch mà thấy jealous kinh khủng. Đi 3 nước, mỗi nước sẽ tổ chức 1 cái hội thảo 2 ngày. Nếu là mình, mình sẽ nhét vào hơn tuần rồi về. Đây các bạn ấy cho mình đi từ DC thứ 2 và thế là có ngày nghỉ giữa các nước. Thậm chí các bạn ấy còn đánh xe chở đường bộ từ thủ đô của Tajikistan sang Kazakhstan. Thế là cả chuyến đi mất 13 ngày. Thực ra 3 nước này cũng khá là hấp dẫn nên mình sẽ tranh thủ mấy ngày nghỉ đi chơi vậy. Có đồng nghiệp cũ ở Kazakhstan hẹn gặp rồi.

Từ nay mình sẽ ko bao giờ xếp li.ch đi vào cuối tuần nữa. Thứ 2 ra sân bay. Cuối tuần nghỉ.

10/12/2014

Ghi chep vun (92)

Tình hình Ebola có thể nói là đáng lo ngại. Ai đã từng đặt chân đến những slum ở châu Phi thì thấy rằng kiểm soát dịch này ko hề đơn giản. Hệ thống vệ sinh gần như vắng bóng ở những khu nghèo và xú uế được thải tràn lan, từ khu cao đến khu thấp những lúc trời mưa. Kèm những bãi rác ngay cạnh những khu nhà ở. Người nghèo còn mải lo kiếm gì để cho vào miệng, để sống đã, nên dịch bệnh nhiều khi trở thành thứ yếu. Kèm tình trạng giáo dục kém làm cho phòng dịch càng trở lên khó khăn. Hệ thống y tế ở mấy nước nghèo ở châu Phi ko thể dập được dịch này; thiếu cả người lẫn phương tiện. Nếu thế giới ko nhảy vào thì chắc chắn tình trạng dịch bệnh sẽ tràn lan.

Theo mình, một trong các mục tiêu thiên niên kỷ post 2015 sẽ phải là water and sanitation.

Mình sẽ tạm dừng đi châu Phi. Tháng 11 đi 3 nước Trung Á, tháng 12 đi Bangladesh rồi về VN thăm thầy u.

***
Quay lại chuyện kinh tế VN. Điều hiển nhiên mà ko cần là 1 nhà kinh tế cũng có thể nhận thấy là VN phải tư nhân hoá hầu hết nền kinh tế, trừ quân đội y, tế, giáo dục (trừ những gì thuộc về lĩnh vực dịch vụ xã hội).[Mình không xếp công an vào lĩnh vực dịch vụ xh vì ngành này được thiết kế một cách sai lầm ở VN. Công an không thuộc lĩnh vực mà chính quyền TW nên ôm đồm (trừ tình báo). Công an nên được đưa về địa phương để địa phương tự lo ngân sách và tuyển người. Mình phải tự thú rằng mình rất tởm ngành công an, và đây là một ngành ăn bám nhà nước và phá hoại hệ thống ethics/law ở VN, cản trở quá trình cải tạo hành chính; quẳng công an về địa phương và chỉ cần tuyển học sinh phổ thông].

Phải nhận ra 1 điều rằng tư nhân hoá là cách duy nhất để 1) kinh tế đi lên; 2) tránh phá sản vì phải trả lương quá lớn cho những lĩnh vực mà nhà nước ko nên đụng vào. Đã đến lúc lãnh đạo già nua ở VN phải về vườn để những người trẻ, có hiểu biết lên làm lãnh đạo. Một điều mà ta phải chấp nhận là những người trưởng thành ở VN từ thời chiến tranh, ko còn phù hợp để làm lãnh đạo nữa. Chúng ta cần lãnh đạo có khả năng làm kinh tế.

***
Học diễn thuyết 

Một thứ mà học sinh, sinh viên VN cần phải học là học cách diễn đạt, nói chuyện, diễn thuyết, để sau này trở thành những công dân, nhân viên biết diễn đạt,diễn đạt hiệu quả (effective communicator). Mỗi khi nghe lãnh đạo VN phát biểu mà thấy xấu hổ vì nó thiếu tất cả những nguyên tắc cở bản của public speaking. Cái này phải học, phải trau dồi thường xuyên. Ở Mỹ, tràn ngập các câu lạc bộ để trao đổi, tự học cách diễn thuyết (toastmasters’ clubs). Ngay cả ông Obama nói giỏi đến như vậy mà cũng phải có người viết bài diễn thuyết trước giùm. Và mỗi khi ông phát biểu, ông ấy phải chuẩn bị, rồi nhân viết góp ý để ông ấy sửa trước khi bước ra công chúng. Ai cũng phải làm điều này. Và lãnh đạo VN cũng cần phải làm như vậy trước khi ra đám đông. Đặc biệt nếu mình nói kém thì phải học. Đa phần chúng ta ko có năng khiếu này bẩm sinh; phải học mà thành. Hãy làm sao để mỗi khi bước ra diễn đàn quốc tế, nói để dân mình cảm thấy có thể ngẩng mặt lên được chứ đừng để dân mình phải xấu hổ thay.